Γράφει o Δρ. Δημήτριος Κοτσίρης, MD, PhD, FEBU, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος, Συνεργάτης της Γενικής Κλινικής Κοζάνης
Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια στον ανδρικό πληθυσμό του δυτικού κόσμου. Παρά τη συχνότητά του, πρόκειται για μία νόσο που, όταν διαγνωστεί εγκαίρως, θεραπεύεται σε εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό. Η σωστή ενημέρωση και ο τακτικός προληπτικός έλεγχος αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα κάθε άνδρα.
Τι είναι ο προστάτης και ποιος ο ρόλος του;
Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας, με μέγεθος και σχήμα κάστανου, που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την ουρήθρα. Βασική του λειτουργία είναι η παραγωγή του υγρού που τρέφει και μεταφέρει το σπέρμα. Με την πάροδο της ηλικίας, ο αδένας αυτός μπορεί να διογκωθεί ή να εμφανίσει κυτταρικές αλλοιώσεις.
Συμπτώματα: Γιατί δεν πρέπει να περιμένετε;
Στα αρχικά του στάδια, ο καρκίνος του προστάτη είναι πλήρως ασυμπτωματικός. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που ο προληπτικός έλεγχος είναι απαραίτητος. Όταν η νόσος προχωρήσει, ενδέχεται να εμφανιστούν σημάδια όπως:
• Παρουσία αίματος στα ούρα ή στο σπέρμα
• Πόνος ή ενόχληση στη λεκάνη, τη μέση ή τους γοφούς
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα παραπάνω συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της Καλοήθους Υπερπλασίας του Προστάτη (ΚΥΠ), μιας πολύ συχνής και αβλαβούς πάθησης. Μόνο ο ειδικός ουρολόγος μπορεί να διαγνώσει με ακρίβεια την αιτία των ενοχλήσεων.
Πότε και πώς γίνεται ο προληπτικός έλεγχος;
Ο προληπτικός έλεγχος (check-up) πρέπει να ξεκινά:
- Από την ηλικία των 50 ετών για τον γενικό πληθυσμό.
- Από την ηλικία των 45 ετών εάν υπάρχει επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό (πατέρας ή αδελφός με καρκίνο του προστάτη).
Η διαδικασία της πρόληψης είναι απλή, ανώδυνη και περιλαμβάνει δύο βασικές εξετάσεις:
· Εξέταση PSA (Ειδικό Προστατικό Αντιγόνο): Μια απλή αιματολογική εξέταση που μέτρα τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που παράγεται από τον προστάτη. Αυξημένες τιμές PSA δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, αλλά υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση.
· Δακτυλική εξέταση: Μια γρήγορη και ανώδυνη εξέταση μέσω της οποίας ο ουρολόγος ψηλαφά τη μορφολογία, το μέγεθος και τη συστατικότητα του αδένα.
Εφόσον υπάρξουν ύποπτα ευρήματα, ο επανέλεγχος συμπληρώνεται με σύγχρονες απεικονιστικές μεθόδους, όπως η πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία (mpMRI), και εφόσον απαιτηθεί, επιβεβαιώνεται με διορθική βιοψία προστάτη.
Θεραπευτικές Επιλογές
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη εξατομικεύεται πλήρως με βάση την ηλικία, τη γενική υγεία του ασθενούς και το στάδιο της νόσου. Οι σύγχρονες επιλογές περιλαμβάνουν:
· Ενεργό Επιτήρηση: Για όγκους χαμηλού κινδύνου, όπου παρακολουθούμε στενά τη νόσο χωρίς άμεση επεμβατική θεραπεία.
· Χειρουργική Θεραπεία (Ριζική Προστατεκτομή): Αφαίρεση του προστάτη με σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (λαπαροσκοπική ή ρομποτική χειρουργική).
· Ακτινοθεραπεία & Ορμονοθεραπεία: Στοχευμένες θεραπείες με εξαιρετικά αποτελέσματα.
Το μήνυμα της πρόληψης
Ο καρκίνος του προστάτη δεν πρέπει να αποτελεί θέμα ταμπού. Η ετήσια επίσκεψη στον ουρολόγο διαρκεί μόλις λίγα λεπτά, αλλά μπορεί να σας χαρίσει χρόνια ποιοτικής ζωής. Μην αμελείτε τον προληπτικό σας έλεγχο, η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές.